Pełnia tkwi w różnorodności (Nisza)

Pełnia tkwi w różnorodności (Nisza)

Centrum Kultury ZAMEK w ramach całorocznego projektu performatywnego, angażującego osoby zagrożone wykluczeniem ze względu na stan zdrowia czy status społeczny, pod nazwą Teatr powszechny wznowiło spektakl przygotowany przez Janusza Stolarskiego Nisza.

Nisza to autorskie zdarzenie/projekt bazujące na bogatym doświadczeniu reżysera w teatrze alternatywnym oraz na osobistych doświadczeniach poszczególnych aktorów. Zespół, z którym podejmuje pracę Stolarski, składa się z podopiecznych poznańskich „Domów pod Fontanną”. Na ich spektakl składa się kilkanaście opowieści z życia aktorów.

W wyciemnionej sali z punktowo skupionym światłem, całą uwagę pochłania wyłącznie osoba występująca. W minimalistycznej scenografii, składającej się zaledwie z niezbędnych rekwizytów, aktorzy siedzą w niepełnym okręgu, który niejako domyka publika. Odległość pomiędzy wykonawcami a widownią jest nieznaczna, niczym nierozgraniczona, a w dalszym zrozumieniu przedstawienia – metaforyczna. Żadnemu z bohaterów nie przypisano głównej roli, wszystkie opowieści są tak samo istotne, . Kolejni aktorzy wprowadzają nas do swoich światów, pokazując fragmenty z własnego życia, na bieżąco zmieniając scenerię przygotowaną do występu. Akcja toczy się na środku sceny, będącej centrum utworzonego koła. Różnorodność to słowo-klucz opisujące jednocześnie akcję, jak charakter i wygląd bohaterów. Na scenie oglądamy między innymi recytacje, prezentacje ulubionej muzyki, taniec i pokazy umiejętności, ale i improwizacje. Poszczególni aktorzy odróżniają się od pozostałych wiekiem, stylem i sposobem prezentacji. Wszystko to, pomimo małych potyczek, paradoksalnie wypada bezbłędnie i prawdziwie. Dominuje swoboda i autentyczność.

Reżyser całości współtworzy każdy z epizodów. Wciela się w rolę komentatora, aktora pierwszo- i drugoplanowego, scenografa czy pomocnika. Stanowi integralną część widowiska, nadzorując i biorąc w nim udział. Bardzo ważną rolę pełni odpowiednie manewrowanie światłem. Głównym punktem zawsze jest osoba występująca, a publika i pozostali aktorzy symbolicznie pozostają w jej cieniu . Dodatkowo, z kąta sceny, tuż za okręgiem stworzonym przez aktorów, dobiegała muzyka grana na żywo.

Grana na żywo muzyka towarzysząca przedstawieniu potęguje, wytworzone już przez aktorów, wrażenie autentyczności i niepowtarzalności. Elementy akompaniamentu tworzone są między innymi na pięknym, lśniącym fortepianie, którego nie sposób nie dostrzec, choć celowo pozostaje niewyeksponowany.

Nisza jest spektaklem podnoszącym poziom dobrego samopoczucia i wiary w społeczeństwo. To lekcja pokory, tolerancji i szacunku zarówno w stosunku do nas samych, jak i osób w naszym otoczeniu. Aktorzy ze sporą dawką humoru i luzu, wyzbywając się jakiejkolwiek pogardy, pokazują równość, nie wytykając nietolerancji. Mimo różnic w swoim wyglądzie, poglądach i sposobach prezentacji, skutecznie przekształcają sceniczny chaos w harmonijną całość.

Kiedy po gromkich brawach wychodziłam ze spektaklu, przyszły mi do głowy słowa Czechowa: Jestem dzisiaj w jakimś niezwykłym nastroju. Diabelnie chcę żyć”. I to jest to odczucie, które funduje publiczności Janusz Stolarski z grupą swoich podopiecznych w spektaklu Nisza.

Klaudia Mądro, Teatralia Poznań

Internetowy Magazyn „Teatralia”, numer 193/2017

Teatr „Pod Fontanną” w Poznaniu

Nisza

reżyseria: Janusz Stolarski

asystenci reżysera: Paweł Nyga, Łukasz Gnioch

muzyka: Paweł Paluch

światła: Arkadiusz Kuczyński, Jacek Raczkowiak

obsada: Agnieszka Kamińska, Urszula Matuszewska, Agnieszka Grabia, Andrzej Nyczke, Władysław Ragala, Jerzy Kiereta, Zbigniew Zbitkowski, Justyna Romanowska, Aldona Wiśniewska, Magdalena Treichel, Piotr Bekasiak i inni.

premiera: 11 maja 2016

fot. mat. CK Zamek

Klaudia Mądro, rocznik 1996, studentka Wiedzy o Teatrze, artystka i pasjonatka sztuki.