Miłość w czasach zarazy (Przemiany)

Miłość w czasach zarazy (Przemiany)

To będzie historia Kobiety i Mężczyzny. Niepodobna jednak snutym w baśniach miłosnym opowieściom, choć świat, który w Przemianach wykreowali Adolf Weltschek i Małgorzata Zwolińska na pierwszy rzut oka może wydawać się mityczną krainą. Zanurzeni w feerii barw tancerze będą się tam rodzić, nauczą się ruszać, zaczną badać ziemię, stworzą system wierzeń, by w końcu się w sobie zakochać.

Odważę się na pewne porównanie. Pamiętam bowiem swój zachwyt, gdy pojawiła się kinowa technologia 3D – miało się wrażenie dotykania nasyconego barwami świata. W teatrze Groteska wydarzyło się coś podobnego. Na początku widzimy tylko białą płachtę, rozciągniętą na całą długość i szerokość sceny. Kiedy rozbłyska światło – możemy dostrzec trzy plany: proscenium oraz dwa ekrany – jeden w głębi i ten, który ogranicza przestrzeń sceniczną. Na nich wyświetlane są projekcje – malarskie, impresjonistyczne obrazy. Dzięki nim zaczynamy wnikać w magiczny, przepełniony baśniowością świat. Wrażenie niezwykłości pozwala zapomnieć o naszych percepcyjnych przyzwyczajeniach. Słowa okażą się niepotrzebne, wystarczy sam ruch ciał tancerzy. Zostaną oni wyposażeni w surrealistyczne atrybuty. Przerażające maski, jak z nocnego koszmaru, będą znakiem niebezpieczeństw. Czerwień przywiedzie na myśl żywioł ognia i temperaturę uczuć, a odcienie szarości wprowadzą nas w narrację o czasach niepokoju. Czasami trzeba zamknąć oczy, żeby upewnić się, że wciąż siedzimy bezpiecznie na widowni. Otwierając je, znów możemy dać się zadziwić.

Barwy (bo o nich nadal mowa) oprócz oddziaływania czysto zmysłowego budują znaczenia. Choćby czerń i biel, jak chińskie yin i yang – dwie przeciwstawne siły, jednak uzupełniające siebie nawzajem. Tym tropem dojdziemy do figur Kobiety i Mężczyzny. Podczas sceny ich pierwszego spotkania instynktownie zaczynamy czuć, że są oni częścią jakiejś większej historii, którą chcą opowiedzieć Weltschek i Zwolińska. Jednak to dopiero oni, a właściwie rodzące się między nimi uczucie, prowokuje do patrzenia na cykl obrazów jak na archetypiczną opowieść o człowieku w zmiennym biegu dziejów. O człowieku, który wędruje, często nie z własnej woli, szukając swego miejsca na ziemi. O człowieku, który zmienia się i dojrzewa, porzucając sentymenty. Mogą pojawić się skojarzenia bardzo odległe: na przykład związane z antycznym Rzymem (niewolnicy rzucani na pożarcie lwom) czy Holokaustem (wędrujące buty). Nie musimy jednak za nimi podążać – to nie one są naszym przewodnikiem.

Są nim za to kochankowie, którzy – wcześniej rozdzieleni – spotykają się ponownie, kiedy są już na skraju życia. Miłość pozwala im zdjąć starą skórę i cofnąć czas. Co chwilę będą osobno, ale wciąż będą do siebie wracać. Te powroty zawsze są tak samo porywające i wzruszające. Energia ciał tancerzy wybucha najmocniej właśnie wtedy, gdy tańczą w duecie.

Na koniec mała dziewczynka (owoc miłości Kobiety i Mężczyzny?) w dziecięcej zabawie powtarza znak, który na początku spektaklu zdawał się wielkim gestem założycielskim, fundującym powstanie cywilizacji. Do tej pory wszystkie metamorfozy były baśniowe i surrealistyczne – ostatnia przemiana jest zupełnie inna: gdyby nie ekran oddzielający nas od dziecka, ta scena uderzyłaby realnością. Czy to rzeczywistość zabawy?

Julia Lizurek, Teatralia Kraków
Internetowy Magazyn „Teatralia”, numer 119/2014
 
 7 Festiwal Teatralny Boska Komedia

Teatr Groteska w Krakowie

Przemiany

scenariusz: Adolf Weltschek, Małgorzata Zwolińska

reżyseria: Adolf Weltschek

scenografia: Małgorzata Zwolińska

choreografia: Caroline Finn

koncepcja i projekty multimediów: Adolf Weltschek, Małgorzata Zwolińska

animacje multimedialne: Małgorzata Zwolińska, współpraca – Emilia Metzel

opracowanie muzyczne: Jerzy Kluzowicz oraz Caroline Finn, Adolf Weltschek, Małgorzata Zwolińska

tancerze: Liwia Magdalena Bargieł, Magdalena Fejdasz, Katarzyna Sikora, Sandra Szatan, Masza Tryputsen, Sebastian Lenart, Karol Miękina, Dominik Olechowski, Piotr Skalski

z udziałem: Julii Tomkowicz

premiera: 26 września 2014

fot. Klaudyna Schubert

Julia Lizurek – rocznik 1990, studentka wiedzy o teatrze, poszukiwaczka poezji w życiu i w teatrze.