Kolorowo i śpiewnie (O straszliwym smoku...)

Kolorowo i śpiewnie (O straszliwym smoku…)

Teatr Muzyczny w Gdyni podjął się adaptacji bajki Marii Kownackiej z 1935 roku Bajowe bajeczki i świerszczykowe skrzypeczki, czyli o straszliwym smoku, dzielnym szewczyku, prześlicznej królewnie i królu Gwoździku. Całość utrzymana jest w konwencji musicalowej z elementami teatru formy. Do współpracy zaproszono trzech aktorów lalkarzy, oraz Krzysztofa Rau, doświadczonego reżysera teatru lalek. Takie połączenie samo w sobie wydaje się bardzo interesujące. Potencjału nie udało się jednak wykorzystać. I choć całość dostarcza przyjemności, to pozostawia niedosyt.

Historia jest klasyczna – piękną księżniczkę porywa smok, król wysyła na ratunek niefrasobliwych rycerzy, a młodą damę ostatecznie ratuje dzielny szewczyk. Wybawiciel pojmuje księżniczkę za żonę i żyją szczęśliwie. Są również kot i Baba Jaga, co dopełnia obrazu bajkowych motywów przewodnich. Tym, co stanowi wyjście poza schemat, jest zakończenie. Szewczyk odrzuca propozycję króla, by osiąść na dworze, i postanawia żyć dalej jako szewc. Z wielkim entuzjazmem przyklaskuje temu królewna i nagle pojawia się pytanie – dlaczego? Bardzo możliwe, że odbiorcom, do których rzecz jest skierowana, to nie przeszkadza. Całość kończy się dobrze – młodzi się kochają i chcą być razem, nieważne gdzie i jak. Ostatecznie bajki przeważnie nie pokazują tego, co w ramach codzienności oznacza „długo i szczęśliwie”. Czy któreś z dzieci zainteresowało się motywacjami szewczyka? Nie wiem.

Uwagę zwraca język Kownackiej – wierszowany oraz bogaty w słownictwo, które młodemu widzowi może nie być znane („gęśle”, „cholewy”). Dziś już rzadko, nawet w bajkach, tym rodzajem mowy posługują się postaci osadzone w realiach współczesnych. Część kostiumów, zwłaszcza dworskich , a przede wszystkim projekcje multimedialne, wydają się stylistycznie odsyłać do współczesnej hollywoodzkiej animacji – są kolorowe, intensywne, subtelnie wyestetyzowane. Kontrapunkt stanowią pozostałe kreacje oraz elementy formy. Baba Jaga ma na sobie kawałki skórek i futerek oraz bogatą, nieuładzoną fryzurę, co nadaje jej szamańsko-hippisowskiego wyglądu. Trzygłowy smok sprawia wrażenie, jakby był częściowo wykonany z papieru – to dzięki pociętym, kolorowym papierkom formującym jego czuprynę. Do wykreowania kota Małgorzacie Krawczenko wystarczył ogon (przedłużony rękaw stroju) oraz osadzona na ręku głowa zwierzęcia – funkcjonalne i pomysłowe rozwiązanie. Sweter stanowi sprawny zamiennik dla rycerskiej kolczugi, zaś buty do stepowania świetnie oddają tętent kopyt. Każda z dość jednowymiarowych postaci nakreślona jest grubą kreską, ale jednocześnie wyczuwa się energię i zaangażowanie aktorów.

Całość opowieści toczy się na połączonych ze sobą białych podestach, po bokach których znajdują się pianiści oraz wieszaki z kostiumami i rekwizytami. Dzięki temu można obserwować pracę muzyków i przeobrażenia aktorów. Scena została spłycona, więc artyści przez cały czas znajdują się blisko widzów. Czasem jednak można było odnieść wrażenie, że przestrzeń gry jest dla aktorów za ciasna. O oprawie muzycznej niestety nie można powiedzieć tyle, co o aspekcie wizualnym spektaklu. Piosenki zostały wykonane perfekcyjnie i mogą się podobać maluchom, jednak melodie i teksty utworów jako takie wypadają dość blado.

O straszliwym smoku, dzielnym szewczyku, prześlicznej królewnie i królu Gwoździku to blisko godzinna bajka z wartko toczącą się akcją. Całość, choć niepozbawiona mankamentów, wzbudza zainteresowanie i emocje u najmłodszych odbiorców. To dla nich gdyńska propozycja może okazać się jedną z niewielu tego typu teatralnych atrakcji.

Ula Bogdanów, Teatralia Trójmiasto
Internetowy Magazyn „Teatralia” numer 91/2014

Teatr Muzyczny w Gdyni

O straszliwym smoku, dzielnym szewczyku, prześlicznej królewnie i królu Gwoździku

Maria Kownacka

reżyseria: Krzysztof Rau

scenografia, kostiumy: Wojciech Stefaniak

choreografia: Tadeusz Wiśniewski

muzyka: Jerzy Derfel

projekcje multimedialne: Wojciech Kapela

obsada: Maciej Podgórzak/Mateusz Smaczny (szewczyk), Mariola Kurnicka (królewna), Aleksy Perski (król), Tomasz Valldal Czarnecki (Baba Jaga), Małgorzata Krawczenko (kot), Piotr Osak (smok), Dorota Kowalewska (ochmistrzyni), Zbigniew Sikora (rycerz), Alicja Piotrowska (Siwek) oraz Marian Benedyka, Marcin Pietrzak

premiera: 22 lutego 2014

fot. archiwum teatru