Każda epoka ma swojego Hamleta (Hamlet)

Każda epoka ma swojego Hamleta (Hamlet)

 Hamlet od momentu powstania był jedną z najczęściej wystawianych sztuk Szekspira. Mnogość inscenizacji nie wyczerpała jednak potencjału tego dzieła, a kolejne przedstawienia wciąż potrafią zaskakiwać. Oliver Frljić umiejscawia Hamleta w czasach współczesnych, nadając mu zupełnie nowe oblicze.

Akcja rozpoczyna się jak w oryginale – od nagłej śmierci duńskiego króla. Władzę przejmuje jego brat Klaudiusz (Sreten Mokrović), który żeni się z wdową po zmarłym, Gertrudą (Nina Violić). Wkrótce potem do kraju wraca syn denata – Hamlet (Krešimir Mikić). Rozpacza po śmierci ojca, a dodatkowo jest zgorszony postępowaniem matki. Powiedzieć, że na tym kończą się podobieństwa z oryginałem, byłoby lekką przesadą, jednak w tym momencie dramat zyskuje zupełnie nowy wydźwięk. Reżyser skupia się na ukazaniu zbiorowej odpowiedzialności za zbrodnie. Zaskakuje innowacyjnym spojrzeniem na znane dzieło i oryginalnie zinterpretowanymi scenami. Tematyka dwoistości władzy, zbrodni, szaleństwa czy niespełnionej miłości zepchnięta zostaje na dalszy plan, jest już bowiem dobrze znana.

Scena i scenografia mają bardzo interesującą formę. Aktorzy grają w towarzystwie długiego stołu ze skromną zastawą i krzesłami. Scenerię tę otacza ze wszystkich stron widownia, tworząc pewną zamkniętą przestrzeń. Każdy widz patrzy na toczącą się akcję pod innym kątem.

Innowacyjnym rozwiązaniem jest także sposób przenikania się scen za sprawą muzyki. Przerwanie danego utworu wyznacza koniec granego epizodu. Aktorzy nie opuszczają sceny po zakończonych wypowiedziach, a jedynie ustępują przestrzeni innym, na przykład poprzez zajęcie miejsca przy stole. Zabieg ten, mimo że ciekawy, powoduje niekiedy dezorientację. Niejasności wynikają z przydzielenia niektórym aktorom dwóch ról. Nina Violić, poza Gertrudą, wciela się także w postać Ofelii i chociaż gra znakomicie, czasami potrzeba chwili zastanowienia, żeby dostrzec, pod którą kreacją występuje. Tytułowy bohater jest rozdarty wewnętrznie, jego emocje są stale tłumione i nie znajdują ujścia. Nawet najpopularniejszy monolog, zaczynający się od słów: „Być albo nie być”, wypowiada niemal szeptem.

Stała obecność wszystkich aktorów w polu widzenia publiczności otwiera nowe możliwości odbioru spektaklu. Bohaterowie spiskują i prowadzą intrygi, mając swoich wrogów w zasięgu wzroku. Wszelkie przyjazne relacje między nimi zażegnało zagrożenie pod postacią Hamleta. Wrażenie zakłamania pogłębia pierwszoplanowa rola stołu – jakby postaci uczestniczyły w rodzinnym spotkaniu. Nie jest to jednak towarzyska pogawędka, nawet nie sąd nad Hamletem, a wymierzenie wyroku. Bohaterowie podczas posiłku jedzą mięso, niektórzy obgryzają je w dosadny sposób do czystej kości. Ukazuje to bezwzględność postaci wobec żywych istot. Zwierzęta nie są bowiem jedynym „mięsem”. Obecne przy stole osoby są przedstawicielami krwiożerczej rasy. Tak samo jak zwierzęta traktują ludzi. Ich także obdzierają ze skóry, byle tylko osiągnąć zamierzone cele.

Hamlet w aranżacji Olivera Frljića otwiera nowe możliwości odbioru dramatu. Ukazuje, że przeszłość nie jest zamkniętym epizodem, wręcz przeciwnie – stale oddziałuje na obecne zdarzenia. Krwawe czyny nie pozostają w ukryciu, a zbrodnia istnieje w ścisłej zależności z karą.

Natalia Chuszcz, Teatralia Łódź

Internetowy Magazyn „Teatralia”, numer 183/2016

4. Międzynarodowy Festiwal Klasyki Światowej „Nowa Klasyka Europy”, 15 października – 9 listopada.2016

Zagreb Youth Theatre (Chorwacja)

William Shakespeare

Hamlet

adaptacja i reżyseria: Oliver Frljić

scenografia: Petra Veber

kostiumy: Sandra Dekanić

wybór muzyki: Oliver Frljić

oświetlenie: Aleksandar Čavlek

reżyser dźwięku: Tomislav Kraljić

rekwizytorzy: Antun Andrijanić, Daniel Levan

technicy: Damir Kovačević, Mladen Uremović, Ivica Kranželić, Dean Mogušić, Igor Mandić, Hrvoje Svečnjak

producent: Maja Gladović, Nikola Beban

obsada: Krešimir Mikić (Hamlet), Sreten Mokrović (Klaudiusz), Nina Violić (Gertruda / Ofelia), Pjer Meničanin (Poloniusz), Jasmin Telalović (Laertes), Goran Bogdan (Horacjo), Vedran Živolić (Rozenkranc), Petar Leventić (Gildenstern), Milivoj Beader (Grabarz / Ksiądz)

premiera: 8 marca 2014

mat. Zagreb Youth Theatre

Natalia Chuszcz – w teatrze pociągają ją niekonwencjonalne rozwiązania, mowa ciała i muzyka. Nałogowo czyta książki oraz tańczy.