Jak to jest być królem (Książę i żebrak)

Jak to jest być królem (Książę i żebrak)

Książę i żebrak w reżyserii Pawła Aignera, czyli najnowsza premiera w Teatrze imienia Juliusza Osterwy w Lublinie, to świetna propozycja dla całej rodziny.  Tekst jest adaptacją znanej powieści Marka Twaina, napisanej pod koniec XIX wieku, której akcja dzieje się w XVI wiecznej Anglii. Mimo upływu czasu od powstania tej historii, nadal wciąga, a jej przesłanie nie straciło nic ze swojej aktualności.

Spektakl opowiada historię zamiany miejscami dwóch chłopców – żebraka Tomka Canty’ego (Daniel Dobosz) i księcia Edwarda (Daniel Salman). Każdy z nich chciałby sprawdzić, jak wygląda życie drugiego, jednak, gdy już dochodzi do zamiany, bohaterowie przekonują się, że wejście w życie innej osoby nie jest takie proste. Zwłaszcza przyzwyczajony do luksusów książę Edward nie może odnaleźć się wśród żebraków. Natomiast Tomek dość szybo przyzwyczaja się do nowej roli i całkiem nieźle czuje się jako władca. Tym bardziej, że jest zupełnie innym królem niż poprzednicy – nie zależy mu na krwawym terrorze, ale na sprawiedliwości. Jak skończy się ta przygoda? Ostatecznie triumfują dobro i szlachetność. Okazuje się, że aby być władcą nie musi liczyć się urodzenie, ale odpowiednie cechy charakteru. Dlatego, mimo że szambelan i dworzanie odkrywają, że chłopiec w królewskich szatach nie jest Edwardem, podejmują decyzję o jego pozostawieniu na tronie. Wierzą, że będzie on dużo lepszym królem niż przedstawiciel dotychczasowego rodu władców. Według powieści, jest to historia losów rzeczywistego władcy Anglii, Edwarda Tudora, jednak tak naprawdę nie ma ona związku z rzeczywistością.

Naszym przewodnikiem w tej opowieści jest narrator, którego osoba pozwala wprowadzić elementy wydarzeń z przeszłości, co w przypadku przeniesienia prozy na scenę nie zawsze jest dla reżysera prostym zabiegiem. Spektakl, choć trwa ponad dwie godziny, ani przez chwilę się nie dłuży. Sceniczne przygody są pełne humoru, który może bawić zarówno młodzież, jak i dorosłych. Aktorzy grają z wyczuciem, nie przerysowując nadmiernie swoich postaci, które czasem z założenia są nieco karykaturalne. Trudne zadanie postawiono przed głównymi bohaterami – Tomek i Edward grani są przez dorosłych aktorów, nie przez dzieci. Obu Danielom – Salmanowi oraz Doboszowi – udaje się wyjść z tego zadania obronną ręką. Obsada spektaklu jest dość liczna, momentami na scenie dzieje się naprawdę dużo, może aż za dużo. W zasadzie nie tylko na scenie, bo aktorzy niejednokrotnie paradują przez środek widowni czy pojawiają się na bocznych lożach, niwelując dystans pomiędzy widzami, a kreowanymi postaciami. W przedstawieniu, jako to często bywa w propozycjach dla dzieci, pojawiają się piosenki, zazwyczaj zbiorowo śpiewane. Ten element nie należy do najmocniejszych punktów spektaklu, tym bardziej, że ich treść nie zawsze wiąże się w ogóle z głównym tematem opowieści.

Przedstawienie zostało nieco uwspółcześnione , o czym można przekonać się choćby w scenie, gdy żebracy kradną portfel, narzekając, że w środku są same karty kredytowe. Dzięki temu utworzony zostaje pomost między dawnymi czasami a współczesnością. Natomiast dorośli wychwycą tu także wiele nawiązań do historii literackiej np. do Życia snem. Wielkim atutem Księcia i żebraka są kostiumy – Zofia de Ines zadbała o każdy najmniejszy szczegół zarówno w przypadku bogatych i połyskujących strojów dworskich, jak i podartych szmat nędzarzy. Tu także widać uwspółcześnienie spektaklu – siostry Tomka noszą nowoczesne koszulki z nadrukami niczym nastolatki z XXI wieku. Ciekawym pomysłem jest także scenografia Pavla Hubički. Zwisające z góry okna i przesuwające się parawany pozwalają na szybką, niemal niezauważalną zmianę miejsca akcji z królewskiego dworu na biedny dom żebraków.

Myślę, że na Księcia i żebraka Pawła Aignera do Teatru imienia Juliusza Osterwy z powodzeniem mogą się wybrać całe rodziny. Każdy znajdzie tu coś dla siebie, a z pewnością nie będzie się nudził.

Wioleta Rybak, Teatralia Lublin
Internetowy Magazyn „Teatralia”, numer 79/2013

Teatr im. Juliusza Osterwy

Książę i żebrak

Mark Twain

reżyseria: Paweł Aigner

tłumaczenie, teksty piosenek: Malina Prześluga

scenografia: Pavel Hubička

muzyka: Piotr Klimek

adaptacja: Malina Prześluga

przygotowanie wokalne: Izabela Urban

kostiumy: Zofia de Ines

obsada: Daniel Dobosz, Krzysztof Olchawa, Jolanta Rychłowska, Grażyna Jakubecka, Halszka Lehman, Marta Ledwoń, Daniel Salman, Janusz Łagodziński, Wojciech Rusin, Jerzy Rogalski, Wojciech Dobrowolski, Paweł Kos, Tomasz Bielawiec, Jerzy Kurczuk, Artur Kocięcki, Hanka Brulińska, Witold Kopeć, Tomasz Bielawiec, Paweł Kos, Przemysław Gąsiorowicz, Marta Sroka, Anna Nowak, Teresa Filarska, Anna Torończyk, Magdalena Sztejman-Lipowska, Marta Sroka, Jolanta Deszcz-Pudzianowska

premiera: 30 listopada 2013

fot. Natalia Giza

Wioleta Rybak (rocznik 1985) – absolwentka filologii polskiej ze specjalnością teatrologiczną na UMCS oraz studiów podyplomowych na kierunku public relations. Kocha wszystkie rodzaje teatru poza musicalem i operą. Uwielbia zwłaszcza teatr tańca.