Ćwiczenie na wyobraźnię (Mistrz i Małgorzata)

Ćwiczenie na wyobraźnię (Mistrz i Małgorzata)

Przeniesienie Mistrza i Małgorzaty na deski teatru można uznać za jedno z największych wyzwań, z jakim mierzą się artyści. Bułhakow mnoży wątki, od których czytelnikowi aż kręci się w głowie. Teatr Malabar Hotel postawił sobie trudne zadanie.

Spektakl w reżyserii Magdaleny Miklasz to historia miłości pisarza do Małgorzaty. Moskwa lat trzydziestych. Miasto, w którym Bóg jest poza prawem, a Szatan spokojnie przechadza się ulicami w towarzystwie kota jeżdżącego tramwajem i wychudzonego dziwaka. Jednak to nie historia stanowi najmocniejsze ogniwo spektaklu. Najważniejsza jest atmosfera.

W przedstawieniu rządzi surrealizm. Głównym bohaterem są myśli i okoliczności towarzyszące powstawaniu dzieła. – W powieści fabuła nie jest najważniejsza. Dla nas głównym bohaterem jest właśnie sama powieść, zarażająca poszczególne postaci, które z różnych powodów zaczynają mówić jej językiem – komentuje Magdalena Miklasz. Miłość, wiara, wolność, prawda i absurdy systemu totalitarnego są na drugim planie.

Na szczególną uwagę zasługuje kapitalna scena telepatycznej rozmowy z publicznością. U widzów wywołuje śmiech, wstyd, konsternację lub zażenowanie. To oryginalny sposób na interakcję i podkreślenie dystansu do rzeczywistości.

Forma spektaklu jest bardzo prosta. Minimalistyczna scenografia – stolik i parę kartonowych pudełek. Szara, brudna ściana, na której wyświetlana jest animacja. Gdzieś na drugim planie muzyka – tajemnicza i spokojna. Całość potęguje nastrój absurdu świata Bułhakowa. Po tym dziwnym świecie oprowadza nas kilku narratorów. Każdy z aktorów wciela się w kilka postaci. Bohaterami są też lalki i papierowe twarze. Sztuka jest bardzo „wizualna” – wyobraźnia jest tutaj niezbędna.

Mistrz i Małgorzata Magdaleny Miklasz zmusza do zaangażowania. Każdy element tej sztuki odgrywa ważną rolę w odniesieniu do całości, ale sam nie znaczy nic. Spektakl odrywa nas od realizmu i przenosi w świat magii. Rolę pierwszoplanową odgrywa zatem wyobraźnia. Czyż nie o to Bułhakowi chodziło?

Tomasz Werman, Teatralia Warszawa
Internetowy Magazyn „Teatralia” numer 86/2014 

Koprodukcja Teatru Malabar Hotel i Teatru Dramatycznego w Warszawie
Mistrz i Małgorzata
reżyseria: Magdalena Miklasz
dramaturgia: Marcin Bartnikowski
scenografia i kostiumy: Ewa Woźniak
lalki: Marcin Bikowski
muzyka: Anna Stela
projekcje i video: Aleksander Janas / kolektyw kilku.com
produkcja: Maria Żynel
obsada: Agnieszka Makowska, Kornelia Trawkowska, Anna Stela, Marcin Bartnikowski, Marcin Bikowski, Łukasz Lewandowski, Łukasz Wójcik
premiera: 17 stycznia 2014
fot. Bartek Warzęcha